1974 — 1978

De achtste raadsperiode na de Tweede Wereldoorlog in Enschede (1974–1978) is voor de PvdA de periode van het linkse programcollege en de aanloop naar het naoorlogse zetelhoogtepunt.

Positie van de Partij van de Arbeid

Zetels: 16 (1974) — bij de daaropvolgende verkiezingen in 1978 zelfs 19 zetels

Veruit de grootste partij

Vier van de zes wethouders zijn van PvdA-huize

Wat typeert deze periode?

1. Het eerste linkse programcollege

PvdA, CPN en PPR/PSP vormen samen een college op smalle basis (21 van de 39 zetels). Géén afspiegelingscollege meer, maar een programcollege met afspraken vooraf. Een breuk met de Enschedese bestuurstraditie.

2. Den Uyl-effect

Het kabinet-Den Uyl (1973–1977) geeft de PvdA landelijk wind in de rug. Lokaal vertaalt zich dat in groei van de afdeling, een zichtbare wethoudersploeg en een programmatische profilering.

3. Textielcrisis wordt acuut

In deze periode sluiten grote textielbedrijven definitief. Werkloosheid loopt op. De PvdA als bestuurspartij wordt geconfronteerd met de hardste sociale gevolgen — en investeert juist in werkgelegenheid en stadsvernieuwing.

4. Stadsvernieuwing

Aanpak van oude arbeiderswijken, discussie over sloop versus behoud, opkomst van bewonersorganisaties. De PvdA zit aan het stuur en krijgt zowel steun als kritiek.

5. Ontzuiling en nieuwe kiezers

De afdeling kent steeds meer hoger opgeleiden, ambtenaren en mensen rond de THT. De klassieke arbeidersachterban krimpt, maar wordt voorlopig ruim gecompenseerd door nieuwe progressieve kiezers.

Samenvatting

De periode 1974–1978 is voor de PvdA in Enschede de hoogtijdagen van het linkse programcollege en een electorale opmars: van 16 naar 19 zetels — de hoogste score sinds de oorlog. De partij is leidend in een stad in volle transformatie.